Türkiye de son 10 – 15 yıldan bu yana pek çok CBS projesine imza atılmıştır. Ancak başarı oranları ne yazık ki çok düşüktür. Bunun en önemli sebeplerinden birisi, kamuda yeterli bilgi seviyesinde profillerin ortaya çıkmamasıdır. Peki bu konuda ne yapmak gerekli.
CBS konusunda kurumlar anahtar teslim projeleri teslim ederek, kurumlara hazır kullanılabilir ortamları sağlamışlardır. Ancak zaman içerisinde ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar doğrultusunda yazılımların geliştirilmeye devam edilmesi gerekmekte, bu da kuruma yüklü maliyetler getirmektedir. Uzun zaman süren projeler ve seçimlerin zaman içerisinde yönetimi de değiştirmesinden dolayı ne yazık ki projeler ya tamamlanamamış ya da geliştirilmeye devam edilememiştir. Çevrenizdeki pek çok CBS projesine bakın. Zaman içerisinde pek çok ödül almış CBS projelerinin, bu günlerde kapatıldığını ya da üretilmediğini göreceksiniz.
Çözüm; CBS projelerinin özel sektörde daha geniş tabanda destekçi bulması ile olacaktır. Özellikle bu konuda yerel yazılım evlerine önemli görevler düşmektedir.
Irmak teknoloji Autodesk ailesinin Türkiye’de CBS alanındaki en önemli partneridir. Önümüzdeki dönemde en önemli görevlerimizden birisi, daha geniş tabanda CBS uzmanları yaratmak ve kamuya daha ucuz maliyetli, kısa zamanda uygulanabilen, başarılı, uzun zaman yaşayabilen CBS projelerine imza atan bir profil yetiştirilmesine destek vermek olacaktır. Bu konuda özellikle sitemizde bulunan ücretsiz video eğitimleri ile kendinize değerler katabilirsiniz. İlişkide olduğunuz belediyeler, valilikler, valilik birimleri, karayolları, elektrik dağıtım şirketleri, gaz dağıtım şirketlerinin başarılı projelerinde yer alabilirsiniz.
Mapguide 2009, Map3D 2009, ürün ikilisi Autodesk ailesinin en önemli CBS projeleridir. Dünya üzerinden neredeyse okuyamadığı hiçbir veri formatı ya da raster dosya yoktur. Ayrıca Oracle spatial, sql server 2005, 2008 spatial verilerini okuyabilir ya da yapılan çizimleri veri tabanlarına yazabilir. Bu konuda dünyadaki en iddialı yazılım ürünüdür.
Map3D ürünü Autocad üzerinde bildiğimiz en güçlü CAD özelliklerini üzerinde taşır. Ayrıca CBS uzmanlıklarını da üzerine almıştır. Dosya tabanlı veri kaynaklarına bağlanıp verileri okuyabilir ve CAD ortamında çizimleri yapabilirsiniz. Server tabanlı Oracle spatial ya da SQL spatial ortamlarından, MySql spatial server sisteminden verileri okuyabilir ya da yazabilir. Bulk copy işlemi sayesinde dosya tabanındaki tüm verileri server spatial sistemlerine dakikalar içerisinde içeriklerini ve vektör bilgilerini kayıt altına alabilir. Server sistemlerindeki gelişmiş güvenlik yapıları sayesinde, erişimleri sınırlayabilir. Spatial sistemlerdeki parsel işlemlerini çok güçlü bir şekilde yapabilir. Özellikle ifraz ve tevhid işlemleri artık çok kolaylaştırılmıştır. Tek bir işlem ile bir parseli bölme ya da birleştirme işlemlerini veri kaybı olmaksızın belirttiğiniz kurallar çerçevesinde yapabilirsiniz.
Autodesk ürün ailesinin en önemli özelliği, tüm platformu geliştirmeye devam edebilmenizdir. Kuruma özel işlemleri geliştirmeye devam edebilir ve sonsuz bir güç elde edebilirsiniz. Geliştirme dilleri olarak VLisp, VB ortamını sağlarken, Object ARX sayesinde .NET dillerinden herhangi birisi ile geliştirmeye devam edebilirsiniz ya da C++ sayesinde .NET ortamındaki gibi tüm geliştirme işlemlerine devam edebilirsiniz. Ancak bu dillerden en önemlisi .NET C# dilidir. Artık bu dil ile bildiklerinizi Map3D ortamını geliştirmede kullanabilirsiniz.
Mapguide 2009 sayesinde tüm verilerinizi web ortamında sunabilirsiniz. Bu konuda dünyadaki tartışmasız en güçlü ürünlerden birisi MapGuide 2009’dur. Spatial server vektör bilgilerinizi, vektör bilgiler ile ilişkilendirilmiş tüm sözel bilgilerinizi web ortamında sunabilirsiniz. Kent rehberleri üretebilirsiniz. Web ortamında sözel bilgi sorgulaması ile sayısal vektör bilgilerine ulaşabilirsiniz. Ya da vektör ortamındaki bir harita nesnesine tıkladığınızda istediğiniz sözel bilgilere erişebilirsiniz. Projeniz için anlamlı anahtar alanlara anında ulaşabilirsiniz. Bu andan sonra projeler geliştirmek siz web developer’ların hayal gücüne kalmış Web ortamında kurum içi ya da kurum dışı muhteşem projelere imzalar atabilirsiniz.
Sizlerde ülkemizde başarılı CBS projeleri için önemli aktörlerden birisiz olabilirsiniz.
Map3D ürünleri FDO sayesinde çok geniş bir veri formatına desteğine sahiptir. İhtiyaç duyabileceğiniz provider ihtiyaçlarınız için http://fdo.osgeo.org/ adresinden destek alabilirsiniz. Tamamen açık kod dünyası tarafından geliştirilen provider eklentilerini ücretsiz olarak indirebilirsiniz. Gerekli kurulumlar konusunda ilgili siteden ya da firmamızdan destek alabilirsiniz. Ayrıca önemli olan 2 provider daha var. Bunlarda gdal ve ogr provider’ları. Bu veri kaynakları da açok kod dünyası tarafından geliştirilen önemli projelerdir ve fdo provider geliştiricileri gdal ve ogr proviedr’larını da desteklemektedirler. Bu provider kaynakları sayesinde dünya üzerinde okuyamadığınız ya da yazmadığınız neredeyse hiçbir veri formatı kalamamaktadır. Destekledikleri veri formatları için http://www.gdal.org/formats_list.html linkini ya da http://www.gdal.org/ogr/ogr_formats.html inceleyebilirsiniz. Microstation V7 ve V8 formatlarından gml veri formatlarına kadar pek çok veri formatını okuyabildiğni ya da yazabildiğini göreceksiniz.
Map3D dünya üzerindeki yaklaşık 4000 kadar koordinat sistemini üzerinde taşımaktadır. Verilere koordinat sistemi uygulamadan da aynı projelerde uygulayabilirsiniz. COGO sistemi sayesinde başka bir koordinat sistemindeki karşılıklarını anında ve sürekli olarak görebilirsiniz. Ya da ihtiyaç duydunuz veri çevirimlerini ya da koordinat sistemi çevirimlerini hızla yapabilirsiniz. Raster verileri bir layer olarak işleyebilirsiniz.
Dinamik olarak değişen veriler yaratabilirsiniz. Okuduğunuz vektör veriler üzerindeki sözel bilgilerden nesneler üzerine label özelliklerini açabilirsiniz. Haritaya yakınlık ve uzaklık seviyelerinde katmanların açılıp kapanmasını style özelliği sayesinde yapabilirsiniz. Style özelliği sayesinde tematik haritaları hızla üretebilirsiniz. Tüm veri kaynaklarından okunan verileri harita altlığı olarak kullanabilirsiniz. Hızla imar durumu verebilirsiniz. Haritayı kaydırdığınızda label nesneleri otomatik olarak ekranın en uygun yerinde istenilen şekilde görüntülenmeye devam edecektir. Bu sayede dinamik haritalar üretebilirsiniz. Tek bir tık ile haritadaki tüm verilerinizi ve kurallarınızı mapguide 2009 ortamına aktarabilir ve haritalarınızı web ortamında yayınlayabilirsiniz. Mapuide onlien verileri okuduğundan dolayı, verktör verilerdeki değişimler ya da sözel bilgilerde değişimler anında haritada yayınlanacaktır.
Mapguide aynı zamanda çok güçlü bir WMS ve WFS server sistemidir. Verilerinizi şifreli SSL desteği ile ya da normal web iletişimi kuralları çerçevesinde web servisleri olarak yayınlayabilirsiniz. WMS sayesinde resim formatında harita ayını yapan server ya da WFS sayesinde vektör koordinatları ve sözel bilgilerini yayınlayan server olarak yapılandırabilirsiniz. Client tarafındaki tüm değişimleri anında server sistemine geri alabilirsiniz. Dolayısı ile kurumlar arasındaki etkileşimli çalışma ortamlarını sağlayabilirsiniz. Bu konuda Başbakanlık CBS daire başkanlığının yayınladığı CBS 1.1 standartlarında CBS projeleri üretebilirsiniz.
DEM dosyaları sayesinde web üzerindeki haritanıza 3 boyutlu derinlik verin.
Autodesk ürün ailesi CBS ortamında bize sınırsız bir ufuk sağlamaktadır.
Gelin hep birlikte Türkiye’de ki başarılı projelere imzalar atalım ve yaşatmaya devam edelim.